Imieniny – Jacek

Jacek pochodzi z języka greckiego — polska forma od Hyakinthos (hiacynt). Znaczenie: „hiacynt" — piękny kwiat o intensywnym zapachu. W mitologii Hiacynt to piękny młodzieniec kochany przez Apollina, który po śmierci zamienił się w kwiat.

Do Polski dotarło za pośrednictwem łacińskiej formy Hyacinthus, ale kierunek powstania obu spolszczonych form — krótszego Jacka i bardziej książkowego Jacenty — jest sporny wśród językoznawców: część źródeł wskazuje Jacka jako formę pierwotną, powstałą przez skrócenie trudnego w wymowie rdzenia „Jach" i dodanie popularnego wówczas przyrostka zdrabniającego „-ek" (podobnie jak ze Zbigniewa powstał Zbyszek), z Jacentym jako późniejszą, hiperpoprawną formą z XVII-XVIII wieku, utworzoną na wzór takich imion jak Wincenty; inne źródła twierdzą odwrotnie — że to Jacynt/Jacenty był wcześniejszym, bezpośrednim spolszczeniem z XIII wieku, z którego dopiero później wyodrębnił się krótszy Jacek. Pierwsze zapisy imienia na ziemiach polskich pochodzą już z 1265 roku, jednak jego prawdziwą, masową popularność przyniósł dopiero rozwijający się kult świętego Jacka Odrowąża — pierwszego polskiego dominikanina, żyjącego w XIII wieku, znanego misjonarza ewangelizującego ziemie Karyntii, Moraw, Czech, Polski, Rusi i Prus, za co nazywano go „Apostołem Słowian". Kanonizowany w 1594 roku, do dziś pozostaje jednym z najbardziej znanych i czczonych polskich świętych. Według najsłynniejszej dominikańskiej legendy, uciekając z Kijowa przed najazdem Tatarów, zabrał ze sobą monstrancję oraz kamienny posąg Matki Bożej, który mimo swej wagi miał stać się w jego rękach lekki jak piórko. Zdrobnienia Jacuś i Jacek (bez dalszego skracania) są w polszczyźnie powszechne.

Jacuś, Jaceczek, Jacuńcio

Hyacinth (ang.), Hyacinthe (franc.), Giacinto (wł.), Jacinto (hiszp.), Hyazinth (niem.), Иакинф (ros.)

Święty Jacek Odrowąż (17 sierpnia) — polski dominikanin (ok. 1183–1257), jeden z największych świętych polskich. Misjonarz który głosił Ewangelię na Rusi, Litwie, Prusach i w Skandynawii. Według legendy uratował monstrancję i posąg Matki Bożej uciekając przed Tatarami przez rzekę. Kanonizowany w 1594 roku przez Klemensa VIII. Patron Polski i Śląska.

Jacek Kuroń (1934–2004) — działacz opozycji demokratycznej, polityk. Jacek Malczewski (1854–1929) — malarz, czołowy przedstawiciel symbolizmu. Jacek Kaczmarski (1957–2004) — bard, autor pieśni „Mury".