Imieniny – Andrzej (Jędrek)

Znaczenie i pochodzenie imienia Andrzej

Andrzej pochodzi z języka greckiego — od Andreas, wywodzącego się od aner/andros (mężczyzna, człowiek). Znaczenie: „mężny, dzielny". Imię apostolskie, niesione przez brata Piotra — pierwszego powołanego przez Jezusa ucznia.

Historia imienia Andrzej

Na ziemiach polskich pojawiło się już w średniowieczu i szybko zdobyło dużą popularność dzięki chrześcijańskiej tradycji apostolskiej. Najważniejszym patronem imienia jest święty Andrzej Apostoł — pierwszy powołany uczeń Jezusa, brat świętego Piotra, patron rybaków, Szkocji i Grecji. Jego kult, żywy w całej średniowiecznej Europie, umacniał pozycję imienia przez kolejne stulecia. Szczególny rozkwit popularności Andrzej notował jednak dopiero w czasach nowożytnych, a zwłaszcza w latach 50.–80. XX wieku, kiedy znajdował się w ścisłej czołówce najczęściej nadawanych imion męskich w Polsce. Najbardziej rozpoznawalną datą związaną z imieniem jest 30 listopada — wspomnienie świętego Andrzeja Apostoła, które w polskiej tradycji ludowej zrosło się z wróżbami andrzejkowymi, jednym z najpopularniejszych zwyczajów obchodzonych do dziś w przeddzień tego dnia. W dawnej Polsce imię to nosili liczni przedstawiciele szlachty i duchowieństwa, a jego popularność dodatkowo umacniał fakt, że święty Andrzej uznawany jest za patrona nie tylko rybaków, lecz również całych narodów, w tym Szkocji, gdzie jego krzyż w kształcie litery X stał się elementem flagi narodowej. Zdrobnienia Andrzejek i Jędrek funkcjonują w polszczyźnie od wieków.

Zdrobnienia imienia Andrzej

Andrzejek, Jędrek, Jędruś, Andrek

Odpowiedniki w innych językach

Andreas (niem., grec., szw.), Andrew (ang.), André (franc.), Andrés (hiszp.), Andrea (wł.), Андрей (ros.)

Święci patroni

Święty Andrzej Apostoł (30 listopada) — rybak z Galilei, brat Szymona Piotra, pierwszy powołany przez Jezusa apostoł. Głosił Ewangelię w Grecji i Azji Mniejszej, poniósł śmierć na krzyżu w kształcie litery X (krzyż świętego Andrzeja). Patron Szkocji, Rosji i Grecji.

Święty Andrzej Bobola (16 maja) — polski jezuita (1591–1657), misjonarz na Kresach Wschodnich, bestialsko zamordowany przez Kozaków za odmowę wyrzeczenia się wiary. Kanonizowany w 1938 roku, patron Polski.

Znani nosiciele

Andrzej Wajda (1926–2016) — najwybitniejszy polski reżyser filmowy, laureat Oscara honorowego, twórca Kanału, Popiołu i diamentu i Człowieka z marmuru. Andrzej Sapkowski (ur. 1948) — pisarz, twórca sagi o Wiedźminie. Andrzej Lepper (1954–2011) — polityk, lider Samoobrony. Andrzej Gołota (ur. 1968) — bokser, jeden z najlepszych polskich pięściarzy. André (Andrzej) Citroën (1878–1935) — założyciel marki samochodowej Citroën, Francuz polskiego pochodzenia.