Imieniny Gertruda: 18 lutego, 17 marca, 16 listopada
Gertruda pochodzi ze starowysokoniemieckiego — złożone z ger (włócznia) i trud (siła, moc). Znaczenie: „silna włócznią". Imię typowo germańskie, znane w Polsce od XIII w. dzięki kontaktom z Zachodem i dynastiom królewskim.
Imię Gertruda ma germańskie korzenie i powstało z połączenia elementów „ger" (włócznia, oszczep) oraz „trud" (siła, moc, odwaga) — całość oznacza „silną włócznią" lub „potężną w walce". Na ziemiach polskich pojawiło się już w XIII wieku, początkowo w łacińskich formach Gertrudis czy Girtrudis, i było imieniem szczególnie cenionym w dynastii piastowskiej — nosiły je między innymi córki Mieszka II oraz Bolesława Krzywoustego, co nadało mu od samego początku wyraźnie dostojny, dworski charakter. Ogromny wpływ na jego europejską rozpowszechnienie miała też święta Gertruda z Nivelles, VII-wieczna opatka flamandzka, patronka podróżnych i ogrodników, której kult przetrwał w wielu krajach katolickiej Europy. Szczególną popularność imię zdobyło w XIX i na początku XX wieku, zwłaszcza na terenach pod silnym wpływem kultury niemieckiej, takich jak Śląsk czy Pomorze. Po drugiej wojnie światowej popularność Gertrudy drastycznie spadła, gdyż zaczęto postrzegać je jako staroświeckie — dziś w Polsce żyje 11 284 kobiet o tym imieniu, niemal wyłącznie z pokolenia najstarszego. Zdrobnienia Gertrudka i Truda towarzyszą temu dostojnemu, germańskiemu imieniu od pokoleń, łagodząc jego oficjalne brzmienie w codziennym użyciu rodzinnym. Do dziś w wielu krajach Europy Zachodniej dzień świętej Gertrudy, 17 marca, uznawany jest tradycyjnie za symboliczny początek prac ogrodowych i wiosennego siewu.
Gerda, Trudzia, Gerta, Trudy, Gertrudka
Gertrude (ang., franc.), Gertrud (niem., skandynaw.), Gertrudes (port.), Гертруда (ros.)
Święta Gertruda Wielka (1256–1302) — mistyczka i teolożka z Helfty, autorka Herold Bożej Miłości. Święta Gertruda z Nivelles (626–659) — opatka, patronka podróżujących i kotów; wspomnienia 17 listopada i 17 marca.
Święta Gertruda z Nivelles (626–659) — patronka podróżnych i ogrodników.