Imieniny – Stanisław

Stanisław to polskie imię dwuczłonowe — złożone z stani- (stać się) + -sław (sława). Znaczenie: „stać się sławnym". Imię patrona Polski, jedno z najbardziej polskich imion.

Imię Stanisław ma czysto słowiańskie pochodzenie, powstałe z połączenia członów „stani" („stać się, stanąć") oraz „sław" („sława") — w tradycyjnym rozumieniu oznacza więc „tego, który stanie się sławny". Najstarsze zapisy tego imienia na ziemiach polskich sięgają już XI wieku. Jego niezwykłą popularność i trwałą obecność w polskiej tradycji zawdzięcza przede wszystkim postaci świętego Stanisława ze Szczepanowa (1030–1079), biskupa krakowskiego, zamordowanego na rozkaz króla Bolesława Śmiałego — wydarzenie to uczyniło imię symbolem walki o prawdę i godność wobec władzy świeckiej. Kult świętego Stanisława, jednego z głównych patronów Polski, rozpoczął się wraz z przeniesieniem jego relikwii do katedry krakowskiej na Wawelu w 1088 roku, za panowania Władysława Hermana. Od tego momentu Stanisław należał do najczęściej nadawanych imion męskich w całym średniowieczu i utrzymywał tę wysoką pozycję przez kolejne stulecia aż po dzień dzisiejszy. Zdrobnienia Staś i Stach towarzyszą imieniu od pokoleń, a jego nosili też liczni polscy władcy, w tym ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski. Postać świętego Stanisława zainspirowała też jedną z najstarszych polskich legend historycznych — o cudownym zrośnięciu się poćwiartowanego ciała biskupa, symbolizującym niezniszczalność prawdy i sprawiedliwości.

Staś, Stasio, Staszek

Stanislaus (łac., ang., niem.), Stanislas (franc.), Stanislao (wł.), Estanislao (hiszp.), Станислав (ros.)

Święty Stanisław ze Szczepanowa (1030–1079) — biskup krakowski, zamordowany przez króla Bolesława Śmiałego podczas mszy świętej. Główny patron Polski obok Najświętszej Maryi Panny; wspomnienie 8 maja.

Święty Stanisław Kostka (1550–1568) — polski jezuita, patron dzieci i młodzieży. Wbrew woli rodziny uciekł z domu i pieszo pokonał trasę z Wiednia do Dylingi, by dołączyć do nowicjatu jezuickiego w Rzymie. Zmarł w wieku 17 lat, przepowiedziawszy własną śmierć w uroczystość Wniebowzięcia NMP. Beatyfikowany w 1606 roku, kanonizowany w 1726 roku razem ze świętym Alojzym Gonzagą; wspomnienie 18 września.

Stanisław August Poniatowski (1732–1798) — ostatni król Polski. Stanisław Lem (1921–2006) — pisarz science fiction, autor „Solaris". Stanisław Moniuszko (1819–1872) — kompozytor, twórca opery narodowej.